Maslinovo ulje snižava loš kolesterol

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Dr. sc. Tea Bilušić ističe dobro djelovanje maslinova ulja i ekstrakta lista masline na stanje koje prethodi nastanku dijabetesa tipa 2

Za razliku od pojma dijabetes tip 2, koji se često navodi kao jedna od kroničnih bolesti tzv. zapadnjačkog načina života, pojam inzulinske rezistencije puno je manje raširen i puno je manje poznat u popularno-stručnoj literaturi. Inzulin je hormon koji stvara gušterača i koji povećava pohranu viška ugljikohidrata u organizmu i suvremena znanstvena istraživanja jasno ukazuju na njegovu važnu ulogu u složenom mehanizmu regulacije apetita u organizmu.

Opasna debljina
Primarna uloga inzulina je prijenos glukoze u stanice, koju stanica potom koristi za dobivanje energije. Nakon konzumacije obroka, gušterača pojačano otpušta inzulin u krv budući da je razina glukoze u krvi nakon jela porasla. Osim što prenosi glukozu iz krvi u stanice mišića, jetre i masnog tkiva, inzulin potiče jetru i mišiće da u obliku glikogena skladište višak unesene glukoze u organizam. Kod zdravih osoba omjer glukoze i inzulina je uravnotežen, a koncentracija glukoze u krvi iznosi između 3,9 i 5,5 mmol/L.
Inzulinska rezistencija označava poremećaj funkcije receptora na stanicama u jetri, adipoznom tkivu i u stanicama skeletnih mišića. Inzulinska rezistencija smatra se stanjem koje prethodi nastanku dijabetesa tipa 2. Prema prognozama, smatra se da će broj oboljelih od dijabetesa tipa 2 u svijetu porasti na oko 250 milijuna ljudi do 2020. godine. Faktori koji se smatraju ključnim u razvoju inzulinske rezistencije su: pretilost te raspodjela adipoznog tkiva na način da se nepoželjnom smatra adipoznost u predjelu trbuha, dob (s godinama se smanjuje osjetljivost staničnih receptora na inzulin), genetski faktori, konzumacija nekih lijekova poput hormona rasta i steroidnih hormona koji povećavaju rizik od razvoja inzulinske rezistencije, sjedilački način života te način prehrane.
Prehrana bogata prerađenim (rafiniranim) ugljikohidratima i povećani unos masnoća znatno povećavaju rizik od razvoja inzulinske rezistencije. Adipozno tkivo nije tek inertna masa koja pojedincu stvara samo estetski problem, već se radi o aktivnom tkivu u kojem se deponiraju svi toksini iz hrane koji nisu topivi u vodi te se kao takvi teško izlučuju iz organizma. Masne kiseline potiču upalni odgovor organizma, koji se manifestira pojačanim stvaranjem upalnih markera koji smanjuju osjetljivost staničnih receptora na inzulin i potiču razvoj inzulinske rezistencije.

Bitan san
Kao posljedica inzulinske rezistencije, razina glukoze u krvi je povišena, što će u konačnici dovesti do razvoja dijabetesa tipa 2. Osobe koje pate od inzulinske rezistencije najčešće to niti ne znaju jer ovo stanje ne mora imati nikakve simptome, a period koji prethodi razvoju dijabetesa tipa 2 može obuhvaćati vremenski tijek od čak 10 do 20 godina. Osim prethodno navedenih faktora, u razvoju inzulinske rezistencije važnu ulogu igra i san. Istraživanja pokazuju da poremećaji sna povećavaju rizik od nastanka pretilosti, te razvoja inzulinske rezistencije i, u konačnici, dijabetesa tipa 2. Radnici noćnih smjena smatraju se ugroženom skupinom po pitanju rizika od nastanka inzulinske rezistencije. Muškarci s opsegom struka širim od 101 cm te žene s opsegom struka širim od 88 cm također se smatraju rizičnim skupinama za razvoj inzulinske rezistencije i dijabetesa tipa 2.
U cilju prevencije razvoja inzulinske rezistencije, pravilna prehrana podrazumijeva dnevni unos složenih ugljikohidrata (integralne žitarice, voće i povrće) te unos mono i višestruko nezasićenih masnih kiselina, kakve se nalaze u maslinovom ulju. Istraživanje znanstvenika sa Sveučilišta u Rimu pokazalo je da maslinovo ulje dva sata nakon konzumacije obroka izaziva smanjenje razine glukoze u krvi, kao i smanjenje razine lošeg (tzv. LDL) kolesterola. Istraživanja provedena na ljudima i na životinjama nadalje pokazuju da unos zasićenih masti, kojima je primaran prehrambeni izvor meso i mesne prerađevine, uzrokuje povećani rizik od razvoja inzulinske rezistencije.
Znanstvenici sa Sveučilišta Sydney i Auckland istražili su utjecaj ekstrakta lista masline na očuvanje razine glukoze u krvi. Radi se o preparatu koji se u narodnoj medicini od davnina koristi za liječenje dijabetesa. Istraživanje je provedeno na 46 dobrovoljaca srednje životne dobi koji su dnevno uzimali ekstrakt lista masline s koncentracijom oleuropeina od 51,1 mg u ekstraktu te koncentracijom 9,7 mg hidroksitirozola u ekstraktu tijekom perioda od 12 tjedana. Rezultati istraživanja jasno su pokazali da je unos polifenola iz ekstrakta lista masline poboljšao senzitivnost staničnih receptora za inzulin. Druga znanstvena studija pokazala je da oleuropein, fenolni sekoiridoid iz ploda i lista masline, povećava senzitivnost stanica na inzulin kod in vitro stanica mišićnog tkiva.

 

Iz časopisa Maslinar broj 46, lipanj 2017.

Previous
Next
Previous
Next